الشيخ محمد الصادقي الطهراني

35

فقه گويا يا فقه سنتى ، فقه پويا يا فقه بشرى؟! (فارسى)

ديگر اين بخشش مالى براى بينوايان صورت مىگيرد ، و نه آن‌كه ميليون‌ها گاو ، گوسفند و شتر در اين محوّطه ، قربانىِ دفنِ به زير زمين و يا سوزاندن گردند و يا ايجاد تعفن و بدترين اسراف وحشيانه به‌نام دين در برابر ميليون‌ها گرسنه‌ى جهان اسلام صورت گيرد - چنان‌كه در كتاب « حج » مفصلًا بيان كرديم . يا اگر در گذشته « مسجدالحرامِ » بسيار كوچكْ ، موضوعِ حكمِ طواف و نمازش بوده ، اكنون كه دهها برابر شده و باز هم وسيع‌تر خواهد شد ، اين « بسط » و وسعت يافتن ، موضوع « مسجدالحرام » است كه حكمش همچنان تمامى محيط جديدش را مانند گذشته شامل است . و اگر در گذشته زنان بيشتر از مردان بوده‌اند ، و در همان زمينه تعدّد ازدواج احياناً عادلانه بوده ، كه خود ورزشى در ميدان عدالت هم محسوب مىشد ، اكنون اگر در اجتماعى تعداد زنان و مردان يكسان بودند ، و يا مردان محروم از ازدواج با شرايط موجود زياد بودند ، و مانند اين‌گونه موانع وجود داشت ، تعدّد ازدواج هم در اين زمينه‌ها حرام مىشود ، و نه به‌طور كلى ، زيرا قرآن تصريح دارد كه : « وَانْ خِفْتُمْ الّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةٌ اوْ ما مَلَكَتْ ايْمانُكُمْ ذلِكَ ادْنى ألَّا تَعُولُوا . . . » « 1 » و اگر بترسيد با تعدّد ازدواج ، به عدالت رفتار نكنيد - يا نسبت به زنان متعدد ، يا نسبت به اجتماعى كه در آن زندگى مىكنيد و تعداد مردان و زنانش يكسان است ، و يا نسبت به خودتان كه در صورت تعدّد ازدواج بر خود زيان روا داريد - در تمامى اين زمينه‌ها و مانندشان « فَواحِدَةٌ » تنها به يك ازدواج اكتفا كنيد ، « اوْ ما مَلَكَتْ ايْمانُكُمْ » اگر در يك ازدواج دائمى هم عدالت را نمىتوانيد انجام دهيد ، راه ديگرى مانند عقد

--> ( 1 ) - سوره‌ى نساء ، آيه‌ى 3 .